CINEASTEN GALERIE
George Christiaan Slieker (1861-1945)
Eerste Friese (én Nederlandse) bioscoopexploitant
Filmografie:
Slieker filmde zelf niet, maar werd - als opa Christiaan - wel zelf gefilmd (zie film rechts). |
|
Biografie
De allereerste film in Friesland was in 1896 te zien. Hij werd vertoond door George Christiaan Slieker, tijdens de kermis op het Leeuwarder Zaailand.
Slieker gaf hiermee de aanzet tot het ontstaan van filmcultuur en filmindustrie in Nederland. De nieuwe uitvinding was namelijk tot dan toe alleen door rondreizende buitenlanders in Scheveningen, Amsterdam en Groningen getoond. Slieker wilde zijn bioscoopbedrijf echter een blijvend karakter geven en kan daarmee als eerste bioscoopondernemer van Nederland worden bestempeld. Elf jaar lang reisde hij rond met zijn Grand Théatre Edison.
Film is trouwens een groot woord voor die eerste vertoning. Die bestond namelijk uit korte fragmenten van bijvoorbeeld een danseres, een bokswedstrijd en een kroeggevecht. De technische kwaliteit was slecht, maar het zien van 'levende beelden' op zich was natuurlijk een grote sensatie. 'Wie het heeft gezien, staat er versteld van', schreef de Leeuwarder Courant.
Christiaan was geboren als één van de zeven kinderen van kermisondernemers Frederik Johannes en Grietje, die al rondreizend langs kermissen probeerden rond te komen. Christiaan begon op zijn achttiende voor zichzelf, ook als kermisondernemer. Eén van zijn attracties was een één jaar oude zestig pond wegend meisje. In 1888 trouwde hij met de Geertruida Akkerman uit Akkrum. Tussen 1892 en 1908 woonde het echtpaar op een schip in Heerenveen. In 1896 kocht Slieker de kinomatograaf in Berlijn, die hij voor het eerst op de Leeuwarder kermis gebruikte. De filmpjes kwamen van bijvoorbeeld de Franse gebroeders Lumiére en Georges Méliès. Slieker maakte dus zelf geen opnames.
Ondertussen volgden anderen Sliekers voorbeeld. Rond 1910 was het succes van film zo groot, dat in veel plaatsen vaste bioscooptheaters werden opgericht. Het betekende uiteindelijk het einde van de kermisbioscoop.
[Ellen Schat - 2005]
|
