|
Films bekijken: de inhoud
 |
De inhoud in kaart brengen
In dit onderdeel staat op een rij wat je nodig hebt om op een verantwoorde wijze een collectie films in kaart te brengen. Hiervoor bekijk je het origineel (viewen).
Omdat viewen altijd een aanslag op het kwetsbare materiaal is, bekijk je van te voren welke gegevens je gaat verzamelen. Hierbij val je terug op een goed catalogusmodel, waarin zowel inhoudelijke als technische gegevens op een rij staan. Hierbij geef je elke film een uniek nummer waaraan je die gegevens kunt koppelen. |
registratie - films nummeren |
|
Waarom nummeren?
Door elke film een eigen uniek nummer, kortom een code te geven, is deze altijd te identificeren. Een nummer is kort, gemakkelijk te onthouden en komt niet vaker dan één keer voor, zoals bijvoorbeeld bij titels wel het geval kan zijn. |
Nummers geven
Gebruik opeenvolgende nummers. Zo weet je altijd hoe groot de collectie is. Het Fries Film Archief gebruikt de code F0000. De eerste film heeft als nummer F0001, de twaalfde F0012. Vermeldt het nummer op het blik én op de spoel. |
|
Registratie van kopieen
Wil je een film verder kunnen beschrijven, hergebruiken of vertonen dan laat je deze overzetten, bij voorkeur op een moderne en hoogwaardig kopie. Deze kopieen registreer je met een eigen nummer, bijvoorbeeld code R0001. In de catalogus kan je een verband leggen met het origineel (zie verderop). Op de kopie schrijf je naast het eigen nummer ook het nummer van het origineel, bijvoorbeeld: R0012 -F0128. Zo zie je in een enkele oogopslag welke kopie bij welke film hoort. |
Verdergaande registratie
Het net beschreven model is minder geschikt voor grote en complexe collecties. Zeker wanneer van één film meerdere exemplaren en veel soorten kopieen bestaan, is het handig om onderscheid te maken tussen de inhoud van een film en de verschillende fysieke dragers waar de fillm opstaat. |
|
naar boven |
gegevensmodel
Wanneer je een collectie in kaart brengt, is het goed om steeds dezelfde soort gegevens op dezelfde manier te verzamelen. Door een consequente invoer van een vast gegevensmodel wordt de collectie ook voor anderen toegankelijk.
Een eenvoudig gegevensmodel voor audiovisuele archivering* ziet er als volgt uit:
Klik hier voor een printbare versie of een ingevuld voorbeeld.
|
Gegeven |
Invulinstructie |
Toelichting |
|
Uniek nummer |
F0000 |
Zie filmregistratie. |
|
Origineel |
ja/nee |
Is het filmexemplaar het origineel? |
|
Titel |
vrij veld |
Let op originele stickers, papieren en begintitels. |
|
Titel door beschrijver |
ja/nee |
Wanneer een film geen titel heeft, geef je deze een zo feitelijk mogelijke titel. In dit veld geef je aan dat de titel niet origineel is. |
|
Maker(s) |
vrij veld (eventueel achternaam, naam of vice versa) |
Makers zijn de producent, maar ook de camera- en geluidsmensen. |
| Opdrachtgever(s) |
vrij veld |
|
|
Productiedatum |
vrij veld |
Wanneer de productiedatum onbekend is, schat je deze, desnoods als een periode, bijvoorbeeld 1960 -1970. |
|
Lengte (in tijd) |
uren, minuten en seconden |
Eventueel kan je de lengte in meters apart vermelden. Meters kan je eenvoudig omrekenen in minuten. Klik hier voor een filmcalculator. |
|
Samenvatting inhoud |
vrij veld |
Zie de instructie beschrijven |
|
Formaat |
8 mm, 16 mm, 35 mm, super-8 |
|
|
Geluid |
ja/nee |
Eventueel vermeld je het soort geluid. |
|
Kleur/zwart-wit |
kleur, zwart-wit, kleur en zwart-wit |
|
|
Annotatie |
vrij veld |
Opmerkingen over de technische staat en de beeldkwaliteit. |
|
Auteursrecht |
vrij veld |
Wie is de auteursrechthebbende. Eventueel contract of bijzondere afspraken vermelden. |
|
Opmerking |
vrij veld |
|
|
Vindplaats |
vrij veld |
Locatie (depot, stelling, kast, plank) |
| Raadpleegkopie |
R0000 |
Zie kopieregistratie |
| Kenmerken kopie |
vrij veld |
format kopie (bijvoorbeeld video of DVD) en eventuele in het oog springende kenmerken. Bijvoorbeeld: met tijdcode, of geluid ontbreekt. |
|
Naam medewerker |
vrij veld |
Door de naam van degene die de film gezien of beschreven heeft te noteren, weet je aan wie je eventuele vragen kan stellen. |
|
Mutatiedatum |
Datum laatste invoer/wijziging |
|
Database
Het verzamelen van gegevens kan je op papier doen maar een digitale database heeft natuurlijk de voorkeur. Dit kan al als een eenvoudige tabel, in bijvoorbeeld Word of Excell. Let er alleen op dat je voor elk veld een eigen kolom maakt.
Bij het Fries Film Archief kan je gratis een eenvoudige lege database opvragen (MS Access)
* het gegevensmodel is afgeleid van het binnen het Noordelijk AudioVisueel Archief ontwikkelde model. Het NAVA is een samenwerkingsverband tussen het Drents AudioVisueel Archief, het Gronings AudioVisueel Archief en het Fries Film Archief. Het Dublin Core metadatamodel is de basis.
naar boven |
de praktijk
 |
Zoals gezegd kan een projector een film onherstelbaar beschadigen. Door de film op een montagetafel of een handviewer (zie afbeelding links) te bekijken, is de druk op de film een stuk minder. De film wordt hierbij met de hand of mechanisch via spiegels op een scherm geprojecteerd. Let erop dat je de juiste viewer voor het betreffende filmformat hebt. Super-8 bekijken op een viewer voor 8 mm gaat niet en zorgt voor beschadiging van het origineel. |
|
|
Montagetafels (zie afbeelding links) zijn vrijwel alleen beschikbaar voor professionele formaten, zoals 16 en 35 mm. De tafels komen in allerlei soorten en maten maar hebben één ding gemeen: de film ligt plat op de tafel. Steenbeck is een van de bekendste merken.
Klik hier voor meer afbeeldingen van montagetafels
naar boven |
Stappenplan viewen
Wanneer je een film gaat viewen, volg je een vast aantal handelingen. Dit stappenplan staat hieronder toegelicht. Bij het viewen is het handig om te werken met een inventarisatieformulier, waarop de standaard vragen en antwoorden al staan. Klik hier voor een printbare versie in PDF. |
 |
Eerst de technische controle!
Voordat je een film gaat viewen, controleer je de film technisch en let je op staat en schade. Sterk beschadigde, gekrompen, verzuurde en nitraatfilms view je niet!
Ook noteer je voordat je gaat viewen de fysieke gegevens, zoals het formaat, wel of geen geluid en zo voort. Zie technische controle voor meer informatie. |
| |
Films inleggen
De manier waarop je de film inlegt, verschilt per viewer/montagetafel. Bekijk dan ook altijd de instructie.
Zorg voor een deugdelijke lege spoel.
Let erop dat de film over een goede aanloopstrook beschikt.
Houdt de plakpers bij de hand voor het geval de film mocht knappen. |
|
|
Gegevens noteren
Gegevens noteer je eerst in het klad om ze vervolgens in de database te verwerken. Niet alleen de film maar ook het blik kan een schat aan informatie bevatten. Let goed op (tussen)titels, ook om de titel goed te bepalen. De eigenlijke titel kan verschillen van de aanduiding op het filmblik. Hierop is de titel vaak verkort.
Film registreren
Registreer de film door een filmnummer toe te kennen. Deze komt op het blik en de spoel te staan én in de database. Check altijd welk filmnummer aan de beurt is. Een handige truuk is om stickervellen met voorgedrukte filmnummers te maken. Zo gebruik je nooit een filmnummer dubbel. Omdat de blikken plat liggen, plak je stickers op de zijkant van de blikken. Zo blijven de nummers leesbaar wanneer films gestapeld zijn. |
|
|
Beeld- en geluidskwaliteit
Het inschatten van de beeldkwaliteit is een essentieel onderdeel van viewen. Deze gegevens noteer je onder annotatie. Hierbij let je op de volgende zaken:
beschadigingen van de emulsielaag zie je terug als verticale strepen (kabels) en vlokken op het scherm. Soms is de emulsielaag gebarsten(craquelé).
kleurdegradatie/verkleuring
geluidskwaliteit |
|
|
Lengte bepalen
Sommige montagetafels beschikken over een teller die het aantal meters film telt. Meters kan je eenvoudig omrekenen in minuten. Klik hier voor een filmcalculator.
Sommige spoelen geven een indicatie van de lengte in meters. Pas op voor andere meeteenheden (bijvoorbeeld feet). |
|
|
Dateren
Dateer een film altijd, zelfs al heb je geen preciese gegevens. Er is immers een groot verschil tussen de jaren 1950 en de jaren 1980.
Zaken waarop je kunt letten zijn auto's, kleding en kapsels.
Super-8 is altijd van na 1965.
naar boven |
filmbeschrijving
Het bekijken van het origineel is niet geschikt voor uitvoerige inhoudsbeschrijving, zoals een scéne- of shotbeschrijving. Hiervoor zou je het origineel meerdere keren moeten bekijken en dat schaadt de film. Dit neemt niet weg dat het zaak is om de inhoud recht te doen. Hieronder volgt een lijstje met aandachtspunten:
Maak aantekeningen van wat je achtereenvolgens voorbij ziet komen op een kladpapier en verwerk deze gegevens later in een samenvatting.
Geef niet alleen een opsomming van de achtereenvolgende beelden/onderwerpen maar probeer de kern van de film samen te vatten. Je kan hierbij uitgaan van de vraag wie, wat, waar en hoe. (Ook verschil tussen aantekeningen en uiteindelijke samenvatting.)
Probeer zo objectief mogelijk te zijn in je samenvatting. Waardeoordelen als mooie beelden, frisse koppies en dergelijke hebben geen plek in de samenvatting. Eventueel kan je een constatering of beoordeling van de film kwijt in het veld opmerkingen.
Voorkom zinloze toevoegingen als opnamen van/beelden van. Wanneer sprake is van een verslag van een evenement, kan je bijvoorbeeld wel ‘verslag van de Schoterlandse markt’ of ‘registratie van de ballondagen in Joure’ gebruiken.
Vermijdt de passieve vorm: niet er wordt een koe gemolken maar de boerin melkt een koe. Sekse-, leeftijd- functieaanduidingen en soms ook locatiekeuze (in de stal of juist in de wei) vallen hierdoor weg. Bovendien kost de passieve vorm erg veel woorden. Het bovenstaande geldt ook voor aanduidingen als ‘het melken van een koe’.
Val niet in de zwart-wit valkuil: een broek die op een zwart-wit film wit lijkt, kan in werkelijkheid geel of roze zijn.
Wees bij locatieomschrijvingen precies, dus niet eendjes in het water, maar eendjes in de sloot of eendjes op zee.
Geef van bekende personen zoveel mogelijk ook de functie weer en andersom. Dus niet Beatrix maar prinses Beatrix en niet de koningin, maar koningin Juliana.
Vermijdt afkortingen.
naar boven | | | |
|
|
